روایت انتظامی از ساختن موسیقی برای «بچه‌های کوه آلپ» و «آژانس شیشه‌ای»

به گزارش خبرنگار موسیقی فارس، «مجید انتظامی» آهنگساز پیشکسوت کشورمان که آثار شاخص و ارزشمندی همچون ساخت موسیقی فیلم‌های «آژانس شیشه‌ای»، «مریم مقدس»، «دوئل»، «از کرخه تا راین»، «بوی پیراهن یوسف»، «بچه‌های کوه آلپ»، «عقاب‌ها»، «بای‌سیکل ران»، «ترن» و … را در کارنامه هنری خود دارد، تاکنون برنده سیمرغ بلورین بهترین موسیقی فیلم در جشنواره‌های مختلف فیلم فجر و نامزد دریافت تندیس زرین بهترین موسیقی فیلم از خانه موسیقی شده است.

«سمفونی کارون» آخرین کار این آهنگساز است که به همراه ارکستر سمفونیک تهران تیرماه جاری در تالار وحدت به روی صحنه خواهد رفت. وی به همراه همسرش «آذر نوش صدر سالک» نوازنده هارپ و مدرس موسیقی در خبرگزاری فارس حضور یافت و در خصوص فعالیت‌هایش در عرصه موسیقی توضیحاتی ارائه کرد.

گپ و گفت ما با «مجید انتظامی» را در زیر بخوانید:

* نخستین اثر من موسیقی کارتون «بچه‌های کوه آلپ» بود

فارس: در ابتدا درخصوص دلیل ماندگاری آثارتان بفرمایید.

– دلایل ماندگاری آثار من این است که کاری را انجام دادم که خودم راضی بودم و با تحقیق و پژوهش انجام گرفته است. من با این آثارم هر روز زندگی می‌کنم و حتی نخستین موسیقی که برای فیلم کارتونی «بچه‌های کوه آلپ» ساختم هنوز در گوشی من است. بیش از ۳۰ سال از آن زمان می‌گذرد و تلویزیون از آن بارها استفاده کرده ولی حتی یک بار به این فکر نیفتاده که بگوید آهنگساز این برنامه چه کسی بوده است.

– تیتراژ اصلی این فیلم را یک خانم خوانده که در آن زمان قابل پخش نبود. آهنگ دیگری را با همکاری همسرم و با تلاش بسیار ساختیم. در آن زمان من با همسرم زیاد بحث و تبادل نظر می‌کردیم اما الان خیلی حوصله بحث و جدل نداریم و خودم بیشتر با خودم بحث و جدل می‌‌کنم. اگر همسرم نبود نیمی از آثارم خلق نمی‌شد حتی یادم نمی‌رود سر ساخت یکی از این برنامه‌ها به دلیل بالا گرفتن بحث نزدیک بود متارکه کنیم.

من آثار زیادی در عرصه موسیقی کشور خلق کردم که در این باره می‌توان به «سمفونی انقلاب» و «حماسه خرمشهر» اشاره کرد اما متأسفانه با چند اجرا در برنامه‌های مختلف به فراموشی سپرده شده است. انتظار من این است که اینگونه آثار که جزو آثار ملی ما محسوب می‌شوند دوباره با کیفیت خوب ضبط و ماندگار شوند.

* موسیقی شغل لذت‌بخشی نیست

فارس: موسیقی برای شما حکم شغل دارد؟

– موسیقی به عنوان شغل لذت ندارد، به خاطر اینکه همه‌اش مسئولیت است و استرس و ترس؛ به خصوص آثار مناسبتی که شاید جواب و نتیجه‌ای در بر نداشته باشد.

– برای ساخت «سمفونی انقلاب» زحمت زیاد کشیده شد اما برخی صحبت‌ها به کار لطمه می‌زد، مثلا می‌گفتند این اثر سفارشی است، برای اینکه مردم در این باره موضع بگیرند و بگویند زیاد زحمت نکشیده‌ایم ولی در سمفونی «انقلاب» که یکی از آثار ماندگار من است زحمت زیاد کشیده شده و امیدوارم مسئولین مربوطه برای ثبت و ماندگاری بهتر آن تلاش‌هایی صورت دهند.

* خرمشهر نخست در سرزمین موسیقی آزاد شد بعد در جبهه

– من همیشه برای رزمندگانی که جانشان را تقدیم وطن کردند احترام زیادی قائل هستم. من جبهه نرفتم ولی توانستم قبل از آزادسازی خرمشهر، سمفونی «حماسه خرمشهر» را بسازم و در آن سمفونی، با قطعاتی که اجرا کردم خرمشهر را قبل از سوم خردادماه، آزاد شده فرض کردم.

– یکی از آهنگسازان شوروی سابق در دوران جنگ این کشور، بارها از سوی دولت به خاطر اینکه حضوری فعال در جبهه‌ها داشت دستگیر و به محل کارش برگردانده می‌شد و به او می‌گفتند ما آهنگساز خوبی مثل تو نداریم اما رزمنده زیاد داریم که می‌توانند به جای تو به جبهه بروند ولی تو در دفتر کارت بنشین و آثار حماسی برای ما خلق کن.

* موسیقی فیلم «دوئل» بهترین اثر هنری من است

فارس: بهترین موسیقی فیلمی که تا کنون ساخته‌اید کدام است؟

– بهترین موسیقی فیلم من موسیقی فیلم «دوئل» است که معتقدم به این زودی‌ها دیگر اتفاق نمی‌افتد، هر چند موسیقی فیلم «از کرخه تا راین» دارای تم است اما دیگران می‌توانند همانند آن را خلق کنند ولی موسیقی فیلم «دوئل» متفاوت با دیگر آثار است، به دلیل اینکه با همراهی گروه ارکستر و پژوهش انجام گرفته و توانسته است با استفاده از سازهای جنوبی که استفاده از آن در ارکستر مشکل است، بهترین کار را در سطح بین‌الملل ارائه دهد.

* فیلم‌سازها برای موسیقی فیلم خود کمترین هزینه را صرف می‌کنند 

فارس: آیا موسیقی فیلم‌های خارجی را گوش می‌کنید؟

– موسیقی آثار خارجی را زیاد گوش می‌کنم تا سطح دانش آن کشورها را در زمینه علم موسیقی بررسی کنم و یاد بگیرم‌. موسیقی دیگر کشورها، یک دنیا از ما جلوتر است، به خاطر اینکه همه اعضای گروه دارای تحصیلات عالیه هستند، مورد حمایت همه جانبه دولت قرار می‌گیرند و امکانات زیادی در اختیار دارند.

در حال حاضر معتقدم مظلوم‌ترین هنر مملکت موسیقی است و این شاید به خاطر نداشتن تخصص در این عرصه است. به خاطر اینکه تخصصی است و هیچ کس به طرف آن نمی‌رود. در حال حاضر فیلم‌سازها برای موسیقی فیلم خود کمترین هزینه را صرف می‌کنند و سراغ مهندسین صدا می‌روند که آهنگساز نیستند. آثار من دارای امضای مخصوص به خود است و اگر موسیقی من را بشنوید، متوجه می‌شوید که من ساخته‌ام.

فارس: لطفا به سوالات زیر پاسخ کوتاه بدهید.

* روز واقعه:

– موسیقی آن هم واقعا روز واقعه بود، به خاطر اینکه خیلی سخت و پرزحمت بود و امکاناتی همانند صدا، افکت هم نداشتیم.

* مریم مقدس:

– نخستین سفر کاری من به خارج از کشور بود. می‌خواستم موسیقی این فیلم را در ارمنستان و نزدیک‌تر به فضای مسیحیت بسازیم.

* ترن:

– بعد از این که موسیقی این فیلم را به پیشنهاد آقای مزینانی ساختم دقیقا نفهمیدم این فیلم دارای چند کارگردان است، آقایان قویدل، ساموئل خاچیکیان و مزینانی.

* آژانس شیشه‌ای:

– برای نخستین بار بود که موسیقی نتوانست موضع بگیرد. خوب و بد نبود و هر دو تفکر وجود داشت و انتخاب موسیقی برای این فیلم سخت بود.

* آخرین کار:

– دلم می‌خواهد کاری را با عنوان «رستاخیز» که مربوط به آخرالزمان است انجام دهم. این کار در حال نوشتن است و نیاز به اسپانسر دارد. دوست دارم در این اثر جهنم را با موسیقی نشان دهم. درباره این کار با یک روحانی مشورت داشتم و مطالعاتی هم در این زمینه انجام دادم.

* صدا و سیما:

– استفاده از آثار هنرمندان. ۳۰ سال است که به من مدیون است؛ از بچه‌های کوه آلپ بگیر تا ترن و …

* رپ:

– اعتراض یک نسل. هر هنری که به وجود می‌آید خواهان دارد که به وجود می‌آید. اینکه یک هنری را بخواهند جلویش را بگیرند می‌شود زیرزمینی، وقتی آن را حبس کردیم مردم بیشتر کنجکاو می‌شوند.

* «عزت‌الله انتظامی»:‌

– یک هنرپیشه بسیار خوب

* «حسن کسایی»:

– نوازنده نی بسیار خوب

* بدترین خاطره:

– تولدم. اگر متولد نمی‌شدم دیگر این‌قدر دغدغه نداشتم. شما فکر می‌کنید ما دارای دغدغه نیستیم، هر چه شما فکر می‌کنید و دغدغه دارید ما هزار برابر آن را در زندگی داریم.

-مردم از ما توقع دارند، جواب دادن به این افراد ساده نیست. در این فضای دوگانگی نفس کشیدن هم سخت است.

* وزارت ارشاد:

– من نخستین فردی هستم که پس از انقلاب دارای مدرک درجه یک هنری از این وزارتخانه هستم. این مدرک که برابر با مدرک دکترا است، دارای میزان حقوقی ۲ تا ۳ میلیون است و من بعد از این همه سال و «چهره ماندگار» کشور شدن ۶۰۰ هزار تومان حقوق می‌گیرم، به چه کسی باید بگویم!

* همسر:

– سنگ صبور انسان، یار همیشگی.

* جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر:

– من تاکنون در جشنواره موسیقی فجر نبودم و تا به حال دعوت نشدم.

* تا به حال شده از کاری پشیمان شوید:

– کارهای ماندگار زیادی داشتم اما برخی از تهیه‌کنندگان کار مرا نفهمیده‌اند ولی مردم استقبال کردند و از این که جلوی فرزندانم روسفیدم خوشحالم و از این که بعضی تهیه‌کننده‌ها به من لطمه زده‌اند پشیمانم.

 ——————————————-

گفت‌وگو از: روح‌الله فرقانی فدافن

——————————————-